Cyngor Celfyddydau Cymru | DWY FLYNEDD, PUM ARTIST, DAU GYFANDIR, CHWE IAITH, TAIR GŴYL, TEMLAU DI-RI A CHYFOETH O STRAEON A CHANEUON
Nôl at y rhestr newyddion

DWY FLYNEDD, PUM ARTIST, DAU GYFANDIR, CHWE IAITH, TAIR GŴYL, TEMLAU DI-RI A CHYFOETH O STRAEON A CHANEUON

CYWAITH CELFYDDYDOL RHYNGWLADOL RHWNG CYMRU AC INDIA YNG NGHYMRU MIS YMA 14 Mehef 2018

DWY FLYNEDD, PUM ARTIST, DAU GYFANDIR, CHWE IAITH, TAIR GŴYL, TEMLAU DI-RI A CHYFOETH O STRAEON A CHANEUON

Dyma rai o'r cynhwysion ar gyfer cydweithrediad creadigol rhwng Gŵyl Storïau Rhyngwladol Beyond the Border, Cymru, Gŵyl y Llais, a gŵyl werin ryngwladol Rajasthan, Jodhpur RIFF, sy’n cael ei ddangos yma yng Nghymru penwythnos yma. Mae’r gantores Hindustaidd a Sufi Clasurol Smita Bellur ynghyd â’r cerddor Manganyiar: y Meistr Kamaicha, Dara Khan wedi teithio i Gymru i wehyddu cerddoriaeth a straeon Cymreig ac Indiaidd gyda'r canwr-gyfansoddwr Gwilym Morus a'r storïwr Angharad Wynne.

Perfformiodd y grŵp gyda'i gilydd am y tro cyntaf yn Jodhpur RIFF yng Nghaer ysblennydd Merhangarh yn Jodhpur yr hydref diwethaf a byddant yn dychwelyd eto eleni, ond y mis yma, dyma nhw'n creu darn newydd, The Hands of Time ar gyfer Gŵyl Beyond the Border yng Nghastell Sain Dinwyd ar 9 a 10 Mehefin. Byddant yn perfformio'r sioe eto yng Ngŵyl y Llais, Caerdydd y penwythnos yma, ynghyd â ffilm immersive 360 ° a gomisiynwyd yn arbennig gan wneuthurwyr ffilm 4Pi o Gaerdydd.

Wrth siarad am y cydweithio, dywedodd Gwilym Morus: "Mae wedi bod yn brofiad rhyfeddol i rannu a dysgu am ddiwylliannau ei gilydd. Mewn ffordd, rydym yn cyfarfod ar draws gwagle o 400 mlynedd. Mae Dara yn aelod o gymuned cerddorion Manganyar o Rajasthan, sydd mor bell yn ôl ag y gwyddys amdanynt, wedi cael cymorth gan y noddwyr y maent yn perfformio. Mae bond sanctaidd rhwng noddwr a cherddor neu fardd. Dyma sut i feirdd y llys a cherddorion Cymru hyd oes Elisabeth. Mae'r Manganyars yn dysgu canu a'u hofferynnau wrth eu tadau, ewythr a chefndryd o oedran ifanc iawn. Nid oes dim wedi'i ysgrifennu i lawr, mae popeth yn cael ei ddysgu trwy wrando ac ailadrodd. Mae'r rhai sy'n dangos dim sgiliau cerddorol yn cael eu haddysgu i fod yn feirdd, yn dysgu ac yn perfformio cannoedd o gerddi hynafol, neu maen nhw'n dod yn geidwaid achau sy'n gallu adrodd llinach eu noddwyr a'u teuluoedd estynedig i lawr yr oesoedd. Mae'n ffordd wahanol o ymwneud â cherddoriaeth a barddoniaeth, ond mae’n draddodiad hynod gyfoethog, ac rwy'n teimlo'n fraint gweithio gyda Dara. Mae Smita, sydd â hyfforddiant a gwybodaeth glasurol y traddodiad Sufi, yn ychwanegu dimensiwn arall i'n cydweithrediad."

Mae Hands of Time yn plethu straeon doethineb traddodiadol o'r ddau gyfandir â hanesion dau gymeriad go iawn: Thomas Griffith, dyn ifanc o Stad Garn yn Sir Ddinbych sy'n gadael Cymru yn 1804 i hwylio gyda fflyd Cwmni Masnach Ddwyrain India, a Heera un o wragedd harîm Maharaja Man Singh o Marwar. Wrth siarad am y ffordd y daeth y straeon at ei gilydd, dywedodd Angharad Wynne: "Treuliodd Gwilym a minnau rai dyddiau ymhlith cymuned pentrefi Manganyiar yn yr anialwch ar ffiniau gorllewinol Rajasthan y llynedd. Yno fe wnaethom gyfarfod â storïwyr a rannodd eu crefft a storfa o straeon gyda ni yn hael. Roeddwn am anrhydeddu'r storïwyr hynny yn y darn hwn a darganfod ffordd o wehyddu rhai o'u straeon gyda stori wedi'i gwreiddio yng Nghymru. Yna, un diwrnod, yn ystod fy ymchwil, nes i ddod ar draws Thomas Gruffydd o Stad y Garn, a adawodd Gymru am India yn bymtheg oed. Mae dros 50 o lythyrau wrth Thomas i'w deulu yn archif y Llyfrgell Genedlaethol. Roedd y rhain yn help i ddarnio digon o'i stori, gan adael rhai bylchau defnyddiol hefyd."

Gwnaed y bartneriaeth hon rhwng Gŵyl Storïau Rhyngwladol Beyond the Border, Gŵyl y Llais a Jodhpur RIFF Caerdydd yn bosib trwy arian gan Gelfyddydau Cymru Ryngwladol a Chyngor Prydeinig, Cymru. Wrth siarad am werth cydweithrediad diwylliannol o'r fath, dywedodd Nicola Morgan o Gelfyddydau Cymru Ryngwladol: "Mae'r prosiectau yma yn ffordd gyfoethog o sefydlu perthynas ddiwylliannol ar draws cenhedloedd yn ogystal â datblygu ac arddangos artistiaid. Trwy'r prosiect hwn, gobeithiwn gefnogi artistiaid eraill o Gymru ac India i ddatblygu perthynas gyda’r gwyliau perthnasol hyn, gan sicrhau ein bod yn cefnogi ein hartistiaid Cymreig i ehangu eu gorwelion yn ogystal ag ychwanegu cyd-destun rhyngwladol i'n darpariaeth gelfyddydol yma yng Nghymru."

Bydd Hands of Time yn cael ei berfformio yn The Dome at The Hub, o flaen Canolfan Mileniwm Cymru fel rhan o Ŵyl y Llais ar 16 a 17 Mehefin. Yn ogystal, bydd y cerddorion o'r cydweithio hwn yn perfformio cyfuniad o gerddoriaeth Gymreig ac Indiaidd y penwythnos mewn sioe o'r enw Sun Dial. Fel rhan o'u partneriaeth â Jodhpur RIFF, bydd Gŵyl y Llais hefyd yn cyflwyno grŵp o Gerddorion Langa o Rajasthan dan arweiniad un o'r lleiswyr mwyaf a cherddorion y rhanbarth Kadar Khan Langa. Am fanylion llawn, ewch i www.festivalofvoice.wales

Elusen Gofrestredig Rhif 1034245